Het fiscale landschap voor IB-ondernemers (eenmanszaken en VOF’s) verandert. Waar de overheid het zelfstandig ondernemerschap jarenlang stimuleerde met forse aftrekposten, worden de fiscale verschillen tussen werknemers en ondernemers steeds kleiner. De zelfstandigenaftrek wordt verder afgebouwd en het kabinet stelt voor om ook de startersaftrek vanaf 2027 sterk te verlagen en vanaf 2028 af te schaffen.
Wat betekent dit concreet voor uw portemonnee en wanneer kan een overstap naar een BV fiscaal aantrekkelijk worden voor u en uw eventuele compagnons?
De cijfers: Voorgenomen krimp van de ondernemersaftrek
De plannen uit het Belastingplan 2027 raken startende én gevestigde ondernemers op twee belangrijke fronten. Let op: het gaat om voorstellen die nog door de Tweede en Eerste Kamer moeten worden behandeld.
Zelfstandigenaftrek naar historisch dieptepunt: De zelfstandigenaftrek daalt volgens de huidige plannen per 1 januari 2027 verder naar € 900,-. In 2023 was dit nog € 5.030,-. Deze daling betekent dat bij een gelijkblijvende winst een groter deel belast wordt. Bij een VOF raakt dit iedere vennoot die aan de voorwaarden voor de zelfstandigenaftrek voldoet.
Startersaftrek sterk verlaagd: De startersaftrek bedraagt in 2026 € 2.123,-. Het kabinet stelt voor om deze extra aftrek in 2027 te verlagen naar € 10,- en per 1 januari 2028 helemaal af te schaffen. Het gaat om een aftrekpost op de winst: het voordeel is dus niet gelijk aan het volledige aftrekbedrag.
Daarnaast stelt het kabinet voor om de meewerkaftrek en de stakingsaftrek vanaf 2027 met 75% te verlagen en beide regelingen in 2030 volledig af te schaffen. Ook deze voorstellen zijn nog niet definitief.
Het resultaat? De fiscale voordelen van een eenmanszaak of VOF worden de komende jaren kleiner.
Het grote rechtsvorm-vraagstuk: Wanneer kiest u voor de BV?
Door de afbouw van verschillende aftrekposten kan het moment waarop een BV fiscaal interessant wordt, veranderen. Er is daarbij geen algemene winstgrens die voor iedere ondernemer geldt. Waar voorheen vaak een winstgrens van € 100.000,- tot € 150.000,- werd genoemd, kan een BV- of holdingstructuur ook bij een lagere winst interessant zijn. Of dat voor u zo is, hangt af van uw persoonlijke en zakelijke situatie.
Bij de afweging spelen drie belangrijke factoren een rol:
1 - Fiscale druk: Box 1 versus Vennootschapsbelasting
In een eenmanszaak of VOF betaalt u over uw aandeel in de winst inkomstenbelasting in box 1. Het hoogste tarief in box 1 bedraagt in 2026 49,5%. In een BV betaalt de BV eerst vennootschapsbelasting over de winst. Als u daarna dividend naar privé uitkeert, betaalt u daarover belasting in box 2. In 2026 zijn de tarieven in box 2 24,5% tot € 68.843,- en 31% daarboven.
Laat u winst in de BV zitten om bijvoorbeeld te investeren, dan stelt u de belasting in box 2 over die niet-uitgekeerde winst uit. Dat kan een voordeel zijn, maar betekent niet automatisch dat een BV in totaal minder belasting kost.
2 - Het DGA-salaris (Gebruikelijkloonregeling)
Als eigenaar van een BV bent u bij een aanmerkelijk belang doorgaans Directeur-Grootaandeelhouder (DGA). Voor u geldt de gebruikelijkloonregeling. In 2026 moet het gebruikelijk loon in beginsel minimaal het hoogste zijn van het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het loon van de meestverdienende werknemer binnen de vennootschap of een verbonden vennootschap, of € 58.000,-. Onder voorwaarden kan een lager loon gelden.
Dat salaris wordt in box 1 belast. Het DGA-salaris is daarom een belangrijk onderdeel van een vergelijking tussen een eenmanszaak/VOF en een BV.
3 - Juridische aansprakelijkheid en de VOF-valkuil
Naast het fiscale plaatje is er het juridische aspect. Bij een eenmanszaak bent u in beginsel met uw privévermogen aansprakelijk voor zakelijke schulden. Bij een VOF zijn de vennoten in beginsel hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de VOF, ook als een schuld door een andere vennoot is aangegaan.
Een BV heeft rechtspersoonlijkheid en kan daardoor een afscheiding vormen tussen zakelijk en privévermogen. Die bescherming is echter niet absoluut; onder bepaalde omstandigheden kan een bestuurder toch persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.
Bij meerdere ondernemers kan daarnaast een holdingstructuur worden gebruikt. Daarmee kunnen bijvoorbeeld aandelen en vermogen van de ondernemer worden gescheiden van de dagelijkse activiteiten in de werk-BV. Of zo'n structuur passend is, hangt af van de situatie.
Financiële impact: Wat kost afwachten u?
Het behouden van uw huidige structuur puur 'omdat u het zo gewend bent' kan een kostbare keuze zijn. De afbouw van ondernemersfaciliteiten kan de belastingdruk voor een IB-ondernemer verhogen:
Directe stijging van de inkomstenbelasting: Bij een gelijkblijvende winst zorgen lagere aftrekposten ervoor dat een groter deel van de winst wordt belast.
Minder ruimte voor investeringen: Als u meer belasting over de winst betaalt, blijft er minder geld over dat u direct in uw bedrijf kunt investeren.
Grotere aandacht voor risico's bij groei: Naarmate uw onderneming groeit, kunnen ook de financiële en juridische gevolgen van de gekozen rechtsvorm belangrijker worden.
Actieplan: Bepaal uw fiscale route voor het nieuwe jaar
Omdat de voorgestelde plannen momenteel in het parlement worden besproken, is dit hét moment om uw strategie te bepalen. Wij adviseren u de volgende drie stappen te doorlopen:
1 - Breng uw winstprognose in kaart: Maak (samen met uw compagnons) een realistische inschatting van de verwachte winst voor het komende jaar.
2 - Laat een omslagpunt-berekening maken: Laat uw cijfers exact doorrekenen. Wat betekent uw huidige rechtsvorm fiscaal en wat verandert er als u overstapt naar een BV of holdingstructuur? Kijk daarbij niet alleen naar de belasting over de winst, maar ook naar het DGA-salaris, dividend en de kosten van de BV.
3 - Beoordeel uw bedrijfsrisico's: Kijk kritisch naar uw huidige contracten, de onderlinge samenwerking en lopende verplichtingen. Past de huidige rechtsvorm nog bij de omvang, risico's en toekomstplannen van uw onderneming?
👉 De fiscale verschillen tussen een eenmanszaak, VOF en BV veranderen. Twijfelt u of uw huidige rechtsvorm nog wel past bij uw onderneming, of wilt u weten wat een overstap naar een BV voor u financieel betekent?
Kom gerust eens koffie drinken in Westerhoven. Wij rekenen uw huidige cijfers door, vergelijken de verschillende scenario's en brengen de fiscale en juridische gevolgen helder in kaart. Neem hier contact op met Bouffantes.