Het fiscale landschap voor IB-ondernemers (eenmanszaken en VOF’s) verandert in sneltreinvaart. Waar de overheid het zelfstandig ondernemerschap jarenlang stimuleerde met forse aftrekposten, laat het recente Belastingplan een heel andere koers zien. Het kabinet verkleint de fiscale verschillen tussen werknemers en ondernemers door de ondernemersaftrek versneld af te bouwen. Hierdoor stijgt uw belastbare winst direct.
Wat betekent dit concreet voor uw portemonnee en wanneer wordt de overstap naar een BV fiscaal aantrekkelijk voor u en uw eventuele compagnons?
De cijfers: Voorgenomen krimp van de ondernemersaftrek
De plannen uit het nieuwe Belastingplan raken startende én gevestigde ondernemers op twee cruciale fronten:
Zelfstandigenaftrek naar historisch dieptepunt: De zelfstandigenaftrek daalt per 1 januari 2027 verder naar een schamele € 900,-. Ter vergelijking: in 2023 kon u nog rekenen op € 5.030,- voordeel. Deze krimp zorgt direct voor een hogere aanslag in box 1 bij exact dezelfde omzet. Bij een VOF raakt dit iedere vennoot die aan het urencriterium voldoet persoonlijk.
Startersaftrek volledig op de tocht: Het kabinet stelt voor om de extra startersaftrek (die in 2026 nog € 2.123,- bedraagt) in 2027 vrijwel volledig te decimeren tot een symbolische € 10,-, om de regeling per 1 januari 2028 helemaal te schrappen. De werkelijke impact: Veel starters denken dat ze hiermee ruim tweeduizend euro mislopen, maar een aftrekpost verlaagt enkel uw belastbare winst. Netto scheelt de startersaftrek u in het basistarief van box 1 krap € 800,- aan daadwerkelijk belastingvoordeel per jaar. Toch is het verdwijnen hiervan een flinke streep door de rekening van de beginnende ondernemer.
Daarnaast liggen er voorstellen om de meewerkaftrek voor partners en de stakingsaftrek bij verkoop of ontbinding van de onderneming met ingang van 2027 fors te versoberen en uiterlijk in 2030 volledig af te schaffen. Het resultaat? De eenmanszaak en de VOF verliezen in rap tempo hun fiscale glans.
Het grote rechtsvorm-vraagstuk: Wanneer kiest u voor de BV?
Door de krimp van deze aftrekposten verschuift het fiscale omslagpunt — het moment waarop een besloten vennootschap (BV) onder de streep goedkoper is dan een eenmanszaak of VOF — drastisch naar beneden. Waar voorheen vaak een winstgrens van € 100.000,- tot € 150.000,- werd genoemd, kan een BV- of holdingstructuur nu al bij een aanzienlijk lagere winst interessant zijn.
Bij de afweging spelen drie strategische factoren een rol:
1 - Fiscale druk: Box 1 versus Vennootschapsbelasting
In een eenmanszaak of VOF betaalt u over uw aandeel in de winst direct het progressieve tarief in box 1 (tot wel 49,5%). In een BV-structuur betaalt de BV eerst vennootschapsbelasting over de winst. Pas wanneer u die winst als dividend naar privé uitkeert, betaalt u belasting in box 2. Door deze winst slim binnen de BV te houden om te herinvesteren, kunt u de belastingdruk fors uitstellen en optimaliseren.
2 - Het DGA-salaris (Gebruikelijkloonregeling)
Als eigenaar van een BV bent u fiscaal een Directeur-Grootaandeelhouder (DGA). U bent verplicht uzelf een zogeheten 'gebruikelijk loon' uit te keren waarover u loonbelasting betaalt. Bij een VOF met meerdere vennoten kan de overstap naar een BV met een gedeeld eigendom en individuele DGA-salarissen een zeer gunstige fiscale puzzel opleveren.
3 - Juridische aansprakelijkheid en de VOF-valkuil
Naast het fiscale plaatje is er het cruciale juridische aspect. Met een eenmanszaak en een VOF bent u met uw volledige privévermogen (inclusief uw eigen woning) aansprakelijk voor zakelijke schulden of claims. Bij een VOF bent u zelfs hoofdelijk aansprakelijk voor fouten of schulden die uw compagnon maakt. Een BV beschermt uw privévermogen. Door te kiezen voor een flexibele holdingstructuur (een eigen holding-BV boven de gezamenlijke werk-BV) kunt u opgebouwde winsten veiligstellen buiten de risicosfeer van de dagelijkse bedrijfsvoering.
Financiële impact: Wat kost afwachten u?
Het behouden van uw huidige structuur puur 'omdat u het zo gewend bent' kan een kostbare fout zijn. De impact van de nieuwe regels laat zich direct voelen:
Directe stijging van de inkomstenbelasting: Zonder de vertrouwde zelfstandigen- en startersaftrek houdt u netto simpelweg minder over van uw brutowinst.
Gemiste investeringskracht: Geld dat u direct aan de fiscus moet afdragen in box 1, kunt u niet gebruiken om uw bedrijf of uw VOF verder uit te bouwen.
Grotere risico's bij groei: Naarmate uw omzet, contracten en personeelsbestand groter worden, stijgt het risico van de persoonlijke (en hoofdelijke) aansprakelijkheid binnen een eenmanszaak of vof.
Actieplan: Bepaal uw fiscale route voor het nieuwe jaar
Omdat de voorgestelde plannen momenteel in het parlement worden besproken, is dit hét moment om uw strategie te bepalen. Wij adviseren u de volgende drie stappen te doorlopen:
1 - Breng uw winstprognose in kaart: Maak (samen met uw compagnons) een realistische inschatting van de verwachte winst voor het komende jaar.
2 - Laat een omslagpunt-berekening maken: Laat uw cijfers exact doorrekenen onder de nieuwe fiscale spelregels. Wat levert een switch naar een (holding-)BV u netto onder de streep op?
3 - Beoordeel uw bedrijfsrisico's: Kijk kritisch naar uw huidige contracten, de onderlinge samenwerking en lopende verplichtingen. Wegen de risico's nog op tegen de eenvoud van een eenmanszaak of VOF?
👉 De krimp van de ondernemersaftrek dwingt u om kritisch naar uw rechtsvorm te kijken. Twijfelt u of uw eenmanszaak of VOF nog wel de juiste jas is voor uw ambities, of wilt u exact weten waar uw persoonlijke fiscale omslagpunt ligt?
Kom gerust eens koffie drinken in Westerhoven. Wij rekenen uw huidige cijfers haarscherp door, vergelijken de scenario's tussen eenmanszaak/VOF en (holding-)BV en zorgen dat u de fiscaal en juridisch meest veilige route kiest voor uw vermogen. Neem vandaag nog contact op met Bouffantes.